Wat is een waterdicht membraan en hoe werkt het?

Het klinkt bijna tegenstrijdig. Een jas die geen druppel regen doorlaat, maar wel je zweet naar buiten laat. Toch is dat precies wat een waterdicht membraan doet.

Je vindt het in winterjassen, skibroeken, wandelschoenen en handschoenen. Maar wat is het eigenlijk, en waarom werkt het? We leggen het je stap voor stap uit.

Wat is een membraan?

Een membraan is een flinterdunne laag, vaak dunner dan een vel papier. Het zit niet aan de buitenkant van je kleding, maar is vastgezet aan de binnenkant van de buitenstof. Je ziet het dus meestal niet.

Op zichzelf is een membraan te kwetsbaar om als kledingstuk te dragen. Daarom wordt het altijd gecombineerd met andere stoffen die het beschermen. Samen vormen ze een zogenaamd laminaat.

Hoe werkt een waterdicht membraan?

Het geheim zit in het verschil tussen water en waterdamp. Een regendruppel bestaat uit ontelbaar veel watermoleculen die aan elkaar vastzitten. Waterdamp, zoals het vocht dat je lichaam afgeeft, bestaat uit losse moleculen die veel kleiner zijn.

Er zijn grofweg twee soorten membranen die daar slim gebruik van maken.

Microporeuze membranen

Deze membranen zitten vol met piepkleine gaatjes. Die gaatjes zijn te klein voor een waterdruppel, maar groot genoeg voor waterdamp. Regen blijft dus buiten, terwijl zweetdamp wel naar buiten kan.

Hydrofiele membranen

Dit type heeft geen gaatjes. Het membraan neemt vocht aan de warme binnenkant op en geeft het aan de koudere buitenkant weer af. Het vocht wordt als het ware van molecuul naar molecuul doorgegeven.

Beide systemen werken het best als het binnen in je jas warmer en vochtiger is dan buiten. In de winter is dat bijna altijd zo.

Twee, tweeënhalf of drie lagen

Op labels zie je vaak termen als 2-laags, 2,5-laags of 3-laags. Dat gaat over hoe het membraan is opgebouwd en beschermd.

Bij een 2-laags opbouw zit het membraan vast aan de buitenstof en hangt er een losse voering aan de binnenkant. Comfortabel en vaak warm, ideaal voor dagelijks gebruik.

Een 2,5-laags opbouw heeft aan de binnenkant een dunne beschermende print in plaats van een voering. Licht en compact. Bij een 3-laags opbouw zit het membraan tussen buitenstof en binnenstof in, als één geheel. Dat is het meest robuust en vaak de keuze voor zware omstandigheden.

Waarom ademen zo belangrijk is

Een jas die alleen waterdicht is, voelt na een uur wandelen als een plastic zak. Je zweet kan nergens heen en slaat neer aan de binnenkant. Dan word je alsnog nat, en nat betekent in de winter: koud.

Een ademend membraan voorkomt dat. Het houdt je droog aan de buitenkant en voert vocht af aan de binnenkant. Daardoor blijft de isolatie van je kleding beter werken.

Membranen in handschoenen en mutsen

Ook in winterhandschoenen wordt vaak een membraan gebruikt. Meestal zit het als een soort binnenhandschoen tussen de buitenstof en de voering. Zo blijven sneeuw en smeltwater buiten.

Dat is belangrijker dan je denkt. Natte handen koelen razendsnel af, omdat water warmte veel sneller afvoert dan lucht. Een droge handschoen houdt je vingers veel langer warm, zeker in combinatie met goede isolatie.

Ook in mutsen kom je een membraan steeds vaker tegen. De muts van Polarex heeft bijvoorbeeld een waterafstotende buitenlaag, een waterdicht en ademend membraan en een zachte, vochtafvoerende binnenvoering. Zo blijven je hoofd en oren droog, ook bij sneeuw of motregen.

Een membraan doet niet alles

Een membraan is maar één onderdeel van waterdichte kleding. Ook de naden, ritsen en afwerking moeten kloppen. Naden worden daarom vaak afgeplakt met speciale tape, en ritsen hebben een waterdichte afwerking of een klep eroverheen.

En een membraan is geen isolatie. Het houdt je droog, maar niet per se warm. Voor warmte heb je nog steeds isolerende lagen nodig, zoals een fleece of een gevoerde jas. Pas samen zorgen ze voor een warm en droog gevoel.

Hoe test je of je kleding nog waterdicht is?

Sprenkel wat water op de buitenkant van je jas of handschoenen. Parelt het water mooi af, dan werkt de waterafstotende laag nog goed. Trekt het water in de stof en wordt die donkerder, dan is het tijd voor onderhoud.

Dat betekent niet meteen dat het membraan lekt. Maar een doorweekte buitenstof laat het membraan minder goed ademen, waardoor het binnenin klam kan voelen.

Zo houd je een membraan in goede conditie

Vuil, zweet en huidvet kunnen de werking van een membraan verminderen. Ook de waterafstotende laag aan de buitenkant slijt na verloop van tijd. Gelukkig is goed onderhoud niet ingewikkeld.

Veelgestelde vragen

Is een membraan hetzelfde als een coating?

Niet helemaal. Een coating is een laag die op de stof wordt aangebracht, een membraan is een aparte dunne film die eraan wordt vastgezet. Beide kunnen waterdicht zijn, maar membranen ademen vaak beter.

Waarom voelt mijn jas aan de binnenkant nat?

Vaak is dat condens. Als de buitenstof doorweekt is, ademt het membraan minder goed en slaat je zweetdamp binnen neer. Dat lijkt op lekken, maar is het meestal niet.

Gaat een membraan kapot?

Een membraan is sterk, maar niet onverwoestbaar. Scherpe voorwerpen en jarenlang intensief gebruik kunnen het beschadigen. Met goed onderhoud gaat het wel vele seizoenen mee.

Kun je een membraan zelf repareren?

Kleine scheurtjes in de buitenstof kun je vaak dichten met een speciale reparatiepatch voor outdoorkleding. Bij grotere schade aan het membraan is het slim om contact op te nemen met de fabrikant of een reparatieservice.

Tot slot

Een waterdicht membraan is een klein stukje techniek met een groot effect. Het houdt regen en sneeuw buiten en laat zweetdamp ontsnappen, zodat je droog en warm blijft.

Let bij je volgende jas, broek of paar handschoenen dus niet alleen op het woord waterdicht. Kijk ook hoe het membraan is opgebouwd en hoe goed het ademt.